gmatwek dębowy


Daedalea quercina (L.) Pers.
gmatwek dębowy


Daedalea quercina
na pniaku dębowym, charakterystyczny hymenofor o dużych, wydłużonych porach / on oak stump; 28.03.1998, Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody Daedalea quercina

Owocniki konsolowate, półkuliste, pułeczkowate, przyrośnięty bokiem do podłoża, rzadziej rozpostarto-odgięte, poduszeczkowate lub nieregularne; zwykle wyrastają po kilka obok siebie i pozrastane; duże, 50-250 mm szerokości i 15-50 mm grubości; kremowe lub ochrowe z brudnym szarym odcieniem, jasnobrązowe, barwy drewna, niestrefowane; powierzchnia naga lub nieznacznie omszona, wyraźnie bruzdowana, nierówna, chropowata; brzeg owocnika dość ostry, zwykle płonny.

Hymenofor zwykle jednowarstwowy i grubszy od miąższu, zwykle 10-30 mm grubości; jasny, barwy drewna; pory bardzo duże, zazwyczaj labiryntowate (przeciętnie 1mm × 5-50 mm), silnie wydłużone albo blaszkowate, ścianki grube, ostrza tępe.

Miąższ korkowaty i elastyczny, jednorodny, dość cienki; po wyschnięciu barwy drewna. Zapach słaby, grzybowy. Smak cierpki.

Sporocarps bracketlike, hemispherical, forming shelves, sessile, sporadically resupinate-uplifted, pulvinate or irregular; usually grow in small groups; quite large, 50-250 mm broad, 15-50 mm thick; creamy or ochraceous with dark grey tint, light brown, colour of wood, not zoned; surface glabrous or slightly downy, distinctly grooved, uneven; margin of the sporocarp quite sharp.
Hymenophore usually single-layered and thicker than flesh; light-coloured, colour of wood; pores very large, usually labyrinthine, walls thick, edges rounded.
Flesh corky and elastic, homogeneous, quite thin; when dried up colour of wood. Odour weak, fungoid. Taste acrid.

ZarodnikiSpores   Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, 6-7.5 x 3-3.5 µm.
  Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, 6-7.5 x 3-3.5 µm.
Występowanie Daedalea quercina  Bardzo pospolity. Na drewnie dębów, bardzo rzadko innych drzew liściastych (jak grab lub buk). Głównie w lasach ze starymi dębami ale także na drewnie konstrukcyjnym, belkach i słupach. Rośnie przez cały rok.
  Very common; on dead oak wood.
III3:98; IV3:98;
WartośćImportance Niejadalny. Szkodliwy grzyb szybko niszczący drewno, także w konstrukcjach. Powoduje brunatną zgniliznę drewna.

Większość gatunków grzybów nadrzewnych nie przynosi istotnych szkód w gospodarce człowieka. Opanowują one jedynie stare, osłabione drzewa lub rozwijają się na opadłych gałęziach i powalonych drzewach, przywracając zawarte w nich sole mineralne do ponownego obiegu w ekosystemie.

Przeważająca część grzybów nadrzewnych do rozwoju wymaga wilgotniejszego mikroklimatu dna lasu. Nieliczne gatunki, tak jak gmatwek dębowy (Daedalea quercina) lub niszczyca płotowa (Gloeophyllum sepiarium) posiadają zdolność opanowywania drewnianych konstrukcji poza lasami. Dawniej, przed wprowadzeniem stali i betonu jako podstawowego materiału w budownictwie, grzyby nadrzewne były dużym problemem gospodarczym. Aby drewno konstrukcyjne nie było niszczone musi być suche i nasycone odpowiednimi preparatami antygrzybowymi.

Inedible.

UwagiRemarks
Daedalea confragosa
Daedaleopsis confragosa
  Inny pospolity gatunek o podobnym hymenoforze to to gmatwek chropowaty (Daedaleopsis confragosa), wyrasta w lasach, parkach i zaroślach na drewnie drzew liściastych a zwłaszcza na wierzbowym. Owocniki cieńsze; brzeg ostry i cienki. Kształt porów zmienny od okrągławych, przez labiryntowate do prawie blaszek; uciśnięte czerwienieją lub różowieją.
  Another common simillar species is Daedaleopsis confragosa, grows in forests, parks and brushwood on deciduous wood, particularly of willow. Sporocarps thinner, margin sharp and thin. Pores variable from rounded through labyrinthine to near lamella; bruising red or pink.
W publikacjach po 2000 r. Daedalea quercina (L.) Pers. - Basidiomycota
Flisińska 2004, Szkodzik 2005, Ławrynowicz i in. 2002, Ławrynowicz i in. 2001, Flisińska 2000, Zieliński i in. 2007, Łuszczyński 2001, Bujakiewicz 2001, Lisiewska i Strakulska 2002, Lisiewska i Reszel 2000, Wojewoda 2002, Flisińska 2000a, Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Szczepkowski i in. 2008, Ławrynowicz 2001, Lisiewska 2004, Wilga 2004b, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000, Lisiewska 2000, Łuszczyński 2000c, Fiedorowicz i in. 2000, Lisiewska i Król 2007, Szczepkowski i Piętka 2008, Adamczyk i in. 2008, Friedrich 2002, Łuszczyński 2007, Szczepkowski i Piętka 2007-2008, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Chlebicki 2008a, Wojewoda 2008, Wilga 2000a, Wilga 2000b, Wilga 2001a, Wilga i Ciechanowski 2007, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009 , Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. [5]
Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). [17]
Laessoe T., Conte A., 1997 - Grzyby. Wielka księga. [15]
Dermek A., 1988 - Grzyby znane i mniej znane. [9]
W Internecie (LINKS) Lista (10) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (10) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.


Copyright © 1998-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 28.11.2009 (utworzona/CREATED 02.04.1998) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


Levis Jeans Levi's |