Crepidotus

ciżmówka

owocniki

Owocniki zwykle małe. Kapelusz ze szczątkowym bocznym trzonem lub bez, bokiem przyrośnięte do podłoża; zwykle białawe, żółtawe, brązowe, rzadko czerwonawe. Uwaga, powierzchnia kapelusza owocników w grupie dojrzałych owocników jest często mniej lub bardziej różowobrązowa od pokrywającej ją warstwy osypanych zarodników.

Blaszki dojrzałe gliniasto-brązowe lub mięsno-brązowe.

Barwa wysypu zarodników gliniastobrązowa lub różowobrązowa.

Zarodniki okrągłe do elipsoidalnych, brązowawe, gładkie, szorstkie lub brodawkowane, nieamyloidalne, bez pory rostkowej, pod mikroskopem stosunkow jasne. Cheilocystydy obecne, zawsze wyraźne, choć niewiele zróżnicowane w stosunku do innych komórek. Pleurocystyd brak.

występowanie

Saprotrofy. Na drewnie, resztkach roślinnych, mchach, rzadko na ziemi.

oznaczanie

W rodzaju ciżmówka (Crepidotus) jedynie pospolitą ciżmówkę miękką (Crepidotus mollis) można pewnie zidentyfikować po cechach makroskopowych - ma ona wyraźną, żelatynową, elastyczną, zdzieralną skórkę kapelusza. Owocniki pozostałych gatunków są do siebie bardzo podobne i odróżnia się je przede wszystkim podstawie cech mikroskopowych - konieczne jest określenie charakteru urzeźbienia powierzchni zarodników (oglądanych pod imersją).

Gatunki tworzące podobne owocniki ale z bezbarwnymi zarodnikami, o białej barwie wysypu zarodników, należą do rodzajów Hohenbuehelia, Phyllotopisis, odgiętka (Resupinatus), Pleurocybella.

wartość (Importance)

Niejadalne.

Inedible.

Klucz do Crepidotus (ciżmówka)
gatunekcechy charakterystycznewystępowanie
Crepidotus mollis
Crepidotus mollis (ciżmówka miękka) non edible
Crepidotus mollis
pod skórką kapelusza żelatynowata warstwa, daje się oddzielić od miąższu; kapelusze stosunkowo duże, 15-60 mm szerokości; powierzchnia kapelusza z czerwonawobrązowymi łuseczkami lub naga
pospolita; na drewnie drzew liściastych
częsty
w dachówkowatych skupieniach
wiosna-jesień
B. pod skórką kapelusza brak żelatynowatej warstwy
 Crepidotus crocophyllus
powierzchnia kapelusza z rdzawobrązowymi łuseczkami lub włókienkami
 
B.a. zarodniki okrągłe lub okrągławe, mogą zdarzyć się nieliczne zarodniki szerokoelipsoidalne
Crepidotus applanatus
Crepidotus applanatus (ciżmówka płaska) red listGREJ
Crepidotus applanatus
kapelusz stosunkowo duży, 10-30(50) mm szerokości; początkowo biały, z wiekiem ochrowobrązowawy; zarodniki niemal kuliste, pokryte drobniuteńkimi igiełkami, 4.5-7 × 4-6.5 µm
na silnie zmurszałym drewnie drzew liściastych, rzadko na drewnie drzew iglastych
 Crepidotus sphaerosporus
 
 Crepidotus subsphaerosporus
 
 Crepidotus wakefieldiae
 
B.b. zarodniki wydłużone, elipsoidalne lub migdałowate
B.b.1. zarodniki gładkie oglądane pod imersją
- a. dość duże, kapelusz 20-70 mm szerokości; na ziemi
Crepidotus autochtonus
Crepidotus autochthonus (ciżmówka naziemna) GREJ
 
 Crepidotus caspari
 
- b. mniejsze, rzadko ponad 30 mm szerokości; na drewnie lub resztkach roślinnych
 Crepidotus sambuci
 
 Crepidotus haustellaris
 
 Crepidotus pubescens (=bresadolae)
 
 Crepidotus lundellii
 
B.b.2. zarodniki punktowane lub brodawkowane gdy oglądane pod imersją
 Crepidotus cinnabarinus
kapelusz szkarłatnoczerwony, cynobrowoczerwony
 
- a. bardzo małe, 1-4 mm szerokości
- a.1. zarodniki elipsoidalne, jajowate
 Crepidotus macedonicus
 
Crepidotus sp.
Crepidotus variabilis (ciżmówka zmienna)
Crepidotus sp.
wilgotne opadłe gałązki i kawałki drewna
bardzo pospolity
6-11
w grupach
Crepidotus cesatii
Crepidotus cesatii (ciżmówka ciemnoblaszkowa) (=sphaerosporus) GREJ
Crepidotus cesatii
 
 Crepidotus subepibryus
 
 Crepidotus subverrucisporus
 
 Crepidotus subtilis
 
- a.2. zarodniki elipsoidalno-migdałowate do migdałowatych
 Crepidotus luteolus (=pubescens ss. Lge.) red listGREJ
 
 Crepidotus amygdalosporus

Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now
 
 Crepidotus epibryus

Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now
 
- b. większe, 5-70 mm szerokości
 Crepidotus velenovskyi
 
 Crepidotus muscigenus
 

jeśli owocniki z wyraźnym bocznym lub ekscentrycznym trzonem a zarodniki gładkie z ±wyraźną porą rostkową, to porównaj:
 Melanotus
trzon czerwonawy
 
Simocybe rubi
Simocybe haustellaris
Simocybe rubi
owocnik ±oliwkowy
 
Copyright © 1999-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 30.01.2007 · została utworzona/was created 01.03.1999
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Crepidotus.htm">ciżmówka - Crepidotus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Crepidotus.htm]ciżmówka - Crepidotus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]