| OwocnikFruitbody | Kapelusz m³ody blado liliowo-fioletowy z wiekiem wyblak³y blado-ochrowy; (40)50-100(150) cm œrednicy, m³ody kulisty, potem wypuk³y do rozpostartego; powierzchnia sucha, jedwabiœcie lœni¹ca, za m³odu z brzegu zwieszaj¹ siê filcowate resztki os³ony. Blaszki m³ode ochrowe, dojrza³e ciemne, rdzawobr¹zowe, nigdy fioletowe; doœæ gêste, szerokie, o jaœniejszych, nierównych ostrzach, wykrojone z¹bkiem. Trzon m³ody fioletowy potem bladolila, blakn¹cy, z ochrowym zabarwieniem poczynaj¹c od podstawy; zasnówka z pocz¹tku liliowa, szybko ochrowa i tworzy rdzaw¹ strefê pierœcieniow¹; powierzchnia sucha, jedwabista, lœni¹ca, z resztkami os³ony; 60-100 x 10-30 mm, masywny, maczugowaty, nasada silnie bulwiasta, pe³ny. Mi¹¿sz blado¿ó³tawy, szafranowo¿ó³tawy, rdzawobr¹zowy, nie fioletowy, niezmienny; z nieprzyjemnym zapachem (przypominaj¹cym acetylen, karbid), tak¿e z owocowym komponentem, przypominaj¹cy przejrza³e gruszki, smak gorzkawy. Pileus young pale lilac-violet in age faded pale-ochre; (40)50-100(150) cm in diameter, young spherical, later convex to plane; surface dry, silky glossy, when young at the margin pendulous tomentose veil remains.br>Lamellae young ochre, mature dark, rusty-brown, never violet ; quite close, broad, with lighter, uneven edges, notched. Stipe young violet, later pale lilac, fading, with ochre colouration beginning at the base; cortina initially lilac, quickly ochre, creates rusty coloured ring zone; surface dry, silky, glossy, with veil remains; 60-100 x 10-30 mm, massy; clavate, base distinctly bulbous, solid. Flesh pale yellowish, saffron-yellowish, rusty-brown, not violet , unchanging; with unpleasant odour (reminding of acetylene, carbide), also with a fruity component, reminding of overripe pears, taste bitterish. | ||
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników rdzawobr¹zowy. Zarodniki elipsoidalne, szorstkie, 7-10 x 5-6 µm. Spore print rusty-brown. Spores ellipsoid, rough, 7-10 x 5-6 µm. | ||
| Wystêpowanie | Czêsty. Owocniki wyrastaj¹ od sierpnia do wrzeœnia w grupach w lasach iglastych, pod sosnami, na kwaœnym pod³o¿u; rzadziej w liœciastych. Common. Summer in groups under conifers on acidic soils, rarely in deciduous forests. | ||
| WartoœæImportance | Niejadalny, lekko truj¹cy. Inedible, may be toxic. | ||
| UwagiRemarks |
Podobnie zabarwiona jest jadalna g¹sówka naga (Lepista nuda) (na fotografii). Dwie odmiany zas³onaka brodatego var. finitimus i var. odoratum maj¹ przyjemny owocowy zapach i ¿ó³ty mi¹¿sz. Zas³onak fioletowy (Cortinarius violaceus) jest ca³y zabarwiony ciemnofioletowo. Very similar Cortinarius camphoratus differs in violet flesh; has unpleasant sweetish smell (of rotten potatoes), has a more slender stipe and is lighter coloured. Similarly coloured is edible Blewit, blewitt (Lepista nuda) (photo). Two varieties of ZAS£ONAKA BRODATEGO var. finitimus and var. odoratum have a pleasant smell and yellow flesh. Cortinarius violaceus is entirely dark-violet. | ||
| W publikacjach po 2000 r. | Cortinarius traganus (Fr.) Fr. - Basidiomycota Flisiñska 2004, Flisiñska 2000, Bujakiewicz 2004, Szczepkowski i in. 2008, £awrynowicz i Stasiñska 2000, £uszczyñski 2008, £awrynowicz 2000, Wilga 2000b, Fiedorowicz 2009, | ||
| Literatura (REFERENCES) | Gumiñska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.404 [5] Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. p.218 [1] Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. n.223 [3] Grünert, H. i R., 1995 - Grzyby. Leksykon przyrodniczy. p.144 [7] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (7) linków zewnêtrznych, w tym miejscu, dostêpna w wersji profesjonalnej; tutaj u¿yj linku w tytule tego bloku aby je odszukaæ. List of (7) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |
Cortinarius traganus (Fr.: Fr.) Fr.
zas³onak wonny (zas³onak brodaty)
