GREJ

Cortinarius elegantior (Fr.) Fr.

zas³onak s³omkowo¿ó³ty
Cortinarius fulmineus sensu Rea (1922): fide Checklist of Basidiomycota of Great Britain and Ireland (2005) · Cortinarius quercus-ilicis (Chevassut & Rob. Henry) Melot [as 'quercilicis'], Documents Mycologiques 20(no. 77) · Cortinarius turbinatus sensu Cooke [Ill. Brit. Fung. 714 (714) Vol. 5 (1887)]: fide Checklist of Basidiomycota of Great Britain and Ireland (2005)
Cortinarius elegantior
pokrój · habit; 07.10.2005, S³owacja, Strazovske vrchy, Pruzina-Priedhorie, udolie Strazovskeho potoka, NPR Strazov, sedlo Samostrel; znal. 051007.2
copyright © by Marek Snowarski
Cortinarius elegantior
pokrój · habit
Cortinarius elegantior
powierzchnia kapelusza · pileus surface
Cortinarius elegantior
trzon i blaszki · stipe and lamellae

cechy makroskopowe (Macro)

Kapelusz du¿y, 40-120(150) mm, pocz¹tkowo pó³kulisty, z wiekiem wypuk³y do p³askiego lub zapadniêtego w centrum; jednolicie gliniasto¿ó³ty, pomarañczowo¿ó³ty, z³oto¿ó³ty, z oliwkowym odcieniem, z ciemniejszymi br¹zowymi w³ókienkami, generalnie barwy nieco zgaszone i ch³odne; powierzchnia wilgotna lepka, sucha jedwabista, g³adka lub nieco przylegaj¹co w³ókienkowata, czasem z przylegaj¹cymi resztkami os³ony; brzeg d³ugo podwiniêty, równy, pocz¹tkowo po³¹czony z krawêdzi¹ bulwy w³óknist¹ os³on¹ barwy bia³awej lub blado ochrowej.

Blaszki pocz¹tkowo ¿ó³te: s³omkowo¿ó³te, woskowo¿ó³te do siarkowo¿ó³tych, z wiekiem oliwkowobr¹zowe i br¹zowe; gêste, szerokie; 70-92 dochodzi do trzonu, I= 3-5; przy trzonie wykrojone do krótko zbiegaj¹cych; ostrze s³abo z¹bkowane.

Trzon ¿ó³tawy, br¹zowawy, u podstawy czerwonobr¹zowawy; powierzchnia pocz¹tkowo z obfitymi resztkami ¿ó³tej os³ony; 50-100 × 15-25 mm, cylindryczny, podstawa grubo bulwiasta (do 50mm), ostro odgraniczona.

Mi¹¿sz bia³awy, ¿ó³tawy, czasem w podstawie trzonu czerwonawy, ³ososioworó¿owy, u starych egzemplarzy w podstawie trzonu fioletowobr¹zowy [49]; smak ³agodny; bez wyraŸnego zapachu.

W reakcji z zasadami mi¹¿sz barwi siê ró¿owo, szczególnie silnie, winnoczerwono, w podstawie trzonu, powierzchnia kapelusza czerwono-br¹zowo.

cechy mikroskopowe (Micro)

Zarodniki cytrynowate, grubo brodawkowane, ochrowobr¹zowe, du¿e, 11.5-15.2 × 6.5-9 µm, Q= 1.4-1.9 [26V], 12.5-14.5 × 7.5-9 [61].

Podstawki maczugowate, z 4 sterygmami i sprz¹¿k¹, 33-42 × 9.5-14 µm.

Ostrze blaszki sterylne. Brze¿ne komórki blaszek przypominaj¹ basidiole, 18-22 × 8.5-12 µm.

Pleurocystyd brak.

Skórka kapelusza zeœluzowacia³a, strzêpki szerokoœci 3-7 µm.

wystêpowanie

Szeroko rozpowszechniony ale nieczêsty, czêstszy w górach. Owocniki wyrastaj¹ pojedynczo lub po kilka, w górskich lasach szpilkowych na wapiennym pod³o¿u, rzadko pod drzewami liœciastymi.

uwagi (Remarks)

Podobny Cortinarius subelegantior wyrasta pod drzewami liœciastymi; barwa kapelusza jest ¿ó³ta, z wiekiem ochrowooliwkowa, odmienna jest te¿ reakcja z amoniakiem [49]. Cortinarius sulfurinus ma kaeplusz w tonach bardziej zielonkawoszarych, z zasadami na mi¹¿szu brak reakcji barwnej, wystêpuje czerwonawe przebarwienie z zasadami grzybni na podstawie trzonu; mi¹¿sz przypomina zapachem pietruszkê; zarodniki maj¹ s³absze urzeŸbienie i s¹ nieco mniejsze [61].

wybrane znaleziska · selected collections

Cortinarius elegantior
7 fot. · 05 10 07 2
(S³owacja, Strazovske vrchy, Pruzina-Priedhorie, udolie Strazovskeho potoka, NPR Strazov, sedlo Samostrel) pod œwierkami, na wapieniu · (under Picea on limestone)

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostêpna tylko w Pe³nej Wersji - przejdŸ teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

Copyright © 2005 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz te¿ Atlas roœlin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 26.11.2005 · zosta³a utworzona/was created 21.11.2005
Zalinkuj tê stronê kodem (przyk³adowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Cortinarius_elegantior.htm">zas³onak s³omkowo¿ó³ty - Cortinarius elegantior - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Cortinarius_elegantior.htm]zas³onak s³omkowo¿ó³ty - Cortinarius elegantior - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]