Cortinarius armillatus (Alb. & Schwein.) Fr.

Kapelusz mniej lub bardziej jednolicie rdzawobrązowy do rudego, higrofaniczny, z wiekiem jedynie słabo płowiejący; powierzchnia delikatnie filcowata, promieniście włókienkowata, z wiekiem strefowana łuseczkowato-włóknista; 50-120(150) mm średnicy, początkowo dzwonkowato-wypukły, potem wypukły z płaskim garbkiem; brzeg długo podwinięty i połączony z trzonem pajęczynowatą zasnówką; obwodowa część kapelusza z czerwonymi resztkami włókien osłony.

Blaszki początkowo jasno ochrowobrązowawe, potem cynamonowordzawe, czerwonobrązowe; szerokie, przy trzonie nieco wycięte ząbkiem i szeroko przyrośnięte; ostrze nieco karbowane i białawe.

Trzon początkowo białawy, w górze czerwonobrązowawy, z wiekiem szary do szarobrązowego; z jednym lub kilkoma dość szerokimi pasami cynobrowoczerwonych włóknistych resztek osłony; 60-140 x 10-30 mm, z podstawą maczugowato zgrubiałą.

Miąższ kremowy, pod skórką kapelusza pomarańczowo-brązowy, marmurkowaty; bez zapachu (lub słaby rzodkwi) i o łagodnym smaku.

Pileus more or less homogeneously rusty-brown to russet-coloured, hygrophanous, with age slightly fading; surface delicately tomentose, radially fibrillose, with age zonate and scaly-fibrillose; 50-120(150) mm in diameter, initially campanulate-convex, later convex and flatly umbonate; margin inrolled for a long time with an arachnoid cortina extending to the stipe; along the margin of the pileus red fibrils of the veil remnants.

Lamellae at first light ochre-brownish, then cinnamon-rusty, red-brown; broad, at the stipe slightly notched and broadly adnate; edges somewhat crenate and whitish.

Stipe initially whitish, at the apex red-brownish, with age grey to grey-brown; with one or more quite broad streaks of cinnabar-red fibrillose veil remnants; 60-140 x 10-30 mm, with a clavate base.

Flesh cream-coloured, under the pileal cuticle orange-brown, marbled; odourless (or weakly raphanoid) and mild in taste.

Wysyp zarodników rdzawobrązowy. Zarodniki elipsoidalne, słabo i drobno brodawkowane, 9.5-13 x 5-7 µm.

Spore print rusty brown. Spores ellipsoid, weakly and finely verrucose.

Dość pospolity. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, często w dużych grupach pod brzozami, głównie w lasach iglastych, na podłożu kwaśnym, ubogim.

Common. Summer-fall, often in large groups under birches, on acidic, nutrient-poor soils.

Czescy autorzy podają, że jadalny. U innych jest podawany różnie. Nawet jeśli jadalny to jednak chyba nie warto go zbierać.

Edible according to Czech authors (there are also other opinions) anaway should be avoided becouse other similar species may be poisonous.

Jest to jeden z nielicznych łatwych do rozpoznania zasłonaków, a to z uwagi na duże rozmiary i wyraźne czerwone paski na trzonie. Odmiana var. luteoornatus jest bardziej matowa, a zasnówka na trzonie jest żółta, żółtobrunatna.

Przeważnie w górskich lasach iglastych, pod sosnami i świerkami, wyrasta rzadki zasłonak ustrojony (Cortinarius paragaudis) jest on mniejszy, ma jaśniejszy kapelusz, w dolnej części długiego trzonu jest kilka brązowoczerwonych kosmkowatych opasek. Jego zarodniki są istotnie mniejsze.

It is one of few easily distinguishable Cortinarius due to its large size and distinct red streaks on the stipe. The variety var. luteoornatus is more dull, and its cortina on the stipe is yellow, yellow-brown.

Usually in the mountains in conifer forests, under pines and spruce, we can find the rare Cortinarius paragaudis , which is smaller, has a lighter-coloured cap, and the lower part of its long stipe has several brown-red fibrillose bands. Its spores are considerably smaller.