edibleGREJ

Clitocybe geotropa (Bull.: Fr.) Quel.

lejkówka okazała (lejkówka ziemnozwrotna)
Clitocybe geotropa
03.11.2004, dolina Odry-Oławy; znal. 041103.2
copyright © by Marek Snowarski
Clitocybe geotropa
Clitocybe geotropa
pokrój · habit

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz bladoochrowy, beżowy, bladocielisty; u wilgotnych okazów skórka wyraźnie matowa, po wyschnięciu nieco błyszcząca, miejscami oprószona; (50)100-200(300) mm średnicy, początkowo półkulisto sklepiony, z podwiniętym brzegiem, szybko szeroko rozpostarty, potem mniej lub bardziej zapadnięty, lejkowaty ale prawie zawsze z małym garbkiem pośrodku.
Blaszki początkowo białe, potem białawe z beżowym odcieniem (koloru kości słoniowej); dość gęste; cienkie, szerokości 3-10 mm; różnej długości; zbiegają daleko na trzon.
Trzon barwy kapelusza; 50-150 x 10-45(60) mm, długi i masywny, rozszerzający się ku podstawie, przerośnięty grzybnią z podłożem; pełny, długowłóknisty. Początkowo trzon rośnie szybciej niż kapelusz dlatego u młodych owocników występuje charakterystyczna dysproporcja pomiędzy długim i smukłym trzonem a jeszcze niewielkim wtedy kapeluszem.
Miąższ białawy do kremowego; niezmienny; gruby w centrum kapelusza, ku brzegom cienki; twardy, młody chrząstkowaty, z wiekiem, zwłaszcza w trzonie łykowaty; zapach intensywny, aromatyczny, słodkawy, może przypominać lawendę lub gorzkie migdały; smak łagodny.

Pileus pale ocher, buff, pale fleshy; moistened distinctly dull, dry silky, tomentose; (50)100-200(300) mm broad, at first convex with incurved margin, sun expanded with more or less depressed centre, funnel-shaped, almost always with small umbo in the centre.
Lamellae at first white, whitish with beige tint in age; crowded; thin, narrow (3-10 mm broad); with lamellule; distinct decurrent.
Stipe concolorous with cap; 50-150 x 10-45(60) mm, long, massive, broader downwards, with mycelium attached to substrate; solid, fibrous. Initially stipe grows quicker then cap so often could be seen specimens with relatively small cap in comparison to massive stipe.
Flesh whitish to cream; unchanging; thick in the centre of cap, thin towards margin; tough, in age fibrous; odour intensive, aromatic, sweetish, resembling lavender or anise; taste mild.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki, prawie kuliste, gładkie, bezbarwne, nieamyloidalne, 6-7 x 5-6 µm.

Spore print white. Spores globose or subglobose, smooth, hyaline, inamyloid, 6-7 x 5-6 µm.

występowanie

Nieczęsta. Od lata do jesieni, w grupach i czarcich kręgach, w jasnych lasach iglastych i liściastych; na łąkach śródleśnych, na obrzeżach lasu, w zaroślach, na trawnikach. Zwłaszcza na wapiennych glebach i w wilgotnych miejscach.

Not common. Summer-fall, gregarious or in rings, in sunny coniferous and hardwood forests, on forest edges, in bushes and on lawns, prefers calcareous and moist soils.

wartość (Importance)

Jadalna. W Polsce brak tradycji zbierania tego grzyba do jedzenia, nie jest on zresztą częsty. Przez niektórych bardzo ceniony, innym nie odpowiada aromat tego grzyba. Jadane są tylko kapelusze gdyż trzon jest zbyt twardy.

Edible, considered good in South Europe.

wybrane znaleziska · selected collections

Clitocybe geotropa
2 fot. · 02 10 05 2 (Marek Snowarski)
(Czechy, Suchdol nad Odrou)
Clitocybe geotropa
7 fot. · 04 11 03 2
(dolina Odry-Oławy)

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

znaleziska Clitocybe geotropa na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

• Oczekujące na przyjęcie:
· bez ATPOL lub wadliwy: 177619,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

177619 Clitocybe geotropa; Pewel Mała (Kiełbasków), pow. Żywiec, woj. śląskie; 09.10.2010; Las liściasty bukowo –grabowy z domieszką jodły i świerka, poszycie zdominowane przez lępiężnik, miejsce wilgotne; na ziemi Pojedynczo, 2 sztuki w odległości 3m; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran; eksykat: Tak (zostanie wysłany na życzenie), fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 382319 fot. 382320 fot. 382321

literatura · references
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. [1]
· Fluck, M., 1995 — Jaki to grzyb? [2]
· Garnweidner, E., 1994 — Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. [3]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. [5]
· Grünert, H. i R., 1995 — Grzyby. Leksykon przyrodniczy. [7]
· Dermek A., 1988 — Grzyby znane i mniej znane. [9]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 8 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 8 external links available in Full Version - use now

Copyright © 1998-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 20.11.2009 · została utworzona/was created 11.10.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Clitocybe_geotropa.htm">lejkówka okazała - Clitocybe geotropa - lejkówka ziemnozwrotna - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Clitocybe_geotropa.htm]lejkówka okazała - Clitocybe geotropa - lejkówka ziemnozwrotna - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]