red listGREJ

Climacocystis borealis (Fr.) Kotl. & Pouzar

gąbkowiec północny (klimaczek północny)
Spongipellis borealis (Fr.) Pat., Essai Tax. Hyménomyc.
Climacocystis borealis
13.09.2005, Puszcza Białowieska; znal. 050913.1
copyright © by Marek Snowarski
Climacocystis borealis
Climacocystis borealis
pokrój · habit
Climacocystis borealis
pory · pores

cechy makroskopowe (Macro)

Climacocystis borealis
pory
pores
Climacocystis borealis
górna powierzchnia
upper surface
Kapelusz młody biały lub kremowy, z wiekiem ochrowożółty, brzeg zwykle ciemniej zabarwiony; szerokości (5)40-150(200) mm, ostaje od podłoża na 30-120 mm i 15-30 mm grubości, półkulisty, łopatkowaty, wahlarzowaty, bokiem przyrośnięty, albo zwężoną na podobieństwo trzonu nasadą; czasem sąsiednie owocniki pozrastane ze sobą; górna powierzchnia u młodych owocników grubo szczeciniasto owłosiona, promieniście szeroko bruzdowana i nierówna; brzeg początkowo podwinięty, potem ±prosty, pofalowany.

Pory początkowo białe, potem bardziej żółte, podobnie jak i górna powierzchnia kapelusza; okrągławe, kanciaste, z wiekiem nieco labiryntowate, 1-3 na mm.Rurki jednowarstwowe, 2-3(6) mm długości, barwy takiej samej jak pory.

Climacocystis borealis
Miąższ elastyczny, włóknisty, dość twardy, soczysty; wysuszony twardy i kruchy; biały do kremowego, nieco jaśniejszy od rurek; dwuwarstwowy, górna warstwa bardzo cienka (1-4 mm grubości), dolna jest bardziej zwarta, twarda. Zapach wyraźny, przyjemny. Smak słaby, gorzki, kwaskowaty.

cechy mikroskopowe (Micro)

Zarodniki owalne, gładkie, hialinowe z ziarnistą zawartością, nieamyloidale, 5-6 × 3.5-4 µm. Cystydy grubościenne, wrzecionowate lub maczugowato-wrzecionowate, zakończone czapeczką kryształków lub nie, 30-50 × 7-10 µm.

wartość (Importance)

Wywołuje zgniliznę drewna typu białego (wg Breitenbacha), intensywną zgniliznę typu brunatnego (wg Domańskiego).

występowanie

Climacocystis borealis
Stosunkowo często w lasach górskich i lasach o charakterze zbliżonym do naturalnego. Owocniki jednoroczne, wyrastają od lata do późnej jesieni, zwykle w licznych grupach, często dachówkowato jedne nad drugimi, na martwym drewnie drzew iglastych, w szczególności świerku, rzadziej na jodle lub sośnie, rzadko na liściastych; rzadziej na osłabionych żywych drzewach.

uwagi (Remarks)

Oligoporus stipticus
Postia stiptica
Makroskopowo, zwłaszcza białawe owocniki, mogą przypominać owocniki z rodzajów białak (Postia) lub białak (Tyromyces) o także soczystym, lecz bardziej kruchym miąższu. Mikroskopowo dla gąbkowiec północny (Climacocystis borealis) charakterystyczne są grubościenne cystydy i zupełnie inaczej wyglądające, większe, szerokoelipsoidalne zarodniki. Rodzaj Climacocystis> liczy tylko ten jeden gatunek.

wybrane znaleziska · selected collections

Climacocystis borealis
5 fot. · 05 09 13 1
(Puszcza Białowieska)
Climacocystis borealis
15 fot. · 04 09 16 15
(Puszcza Białowieska) na pniaku świerkowym · (on Picea stump)

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

znaleziska Climacocystis borealis na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 44017 EG-28,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 146692 GC-01, 180170 GC-01, 144193 GC-02, 170851 GC-02, 180171 GC-12, 180172 GC-12,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

44017 Climacocystis borealis; Kwiatoń k/Uścia Gorlickiego, woj. małopolskie, EG-28; 05.09.2006; zbocze wąwozu w lesie jodłowo - świerkowym z pojed. drzewami liściastymi; na wysokim pniaku świerkowym dość znacznie zmurszałym charakterystycznie dla gatunku - dachówkowato, gromadnie, ponad 100 owocników; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: TAK <2006-09-05 Climacocystis borealis>, fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Gąbkowiec (klimaczek) północny
fot. 56365 fot. 56366 fot. 56367

144193 Climacocystis borealis; Trasa Supraśl-Krynki, około 1.5 km na północny- wschód od przystanku PKS Czółnowo., GC-02; 16.08.2009; Stary las puszczański, mieszany.; Pień świerka. kilkadziesiąt owocników na jednym pniu.; leg. Mirosław Gryc; det. Tomasz Ślusarczyk; eksykat: TAK-zostanie wysłany, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Zdjęcia i dodatkowe informacje w wątku;
http://www.bio-forum.pl/messages/33/263387.html

146692 Climacocystis borealis; około 1 kilometra na północ od jez. Komosa w kierunku Supraśla, GC-01; 06.09.2009; Stary las puszczański, mieszany.; Pień świerka kilkanaście owocników na jednym pniu; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: TAK-zostanie wysłany, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 277802 fot. 277803 fot. 277804 fot. 277805 fot. 277806 fot. 277807 fot. 277808

170851 Climacocystis borealis; 4.5 km na wschód od Supraśla, pow. pow. Białystok, woj. woj. podlaskie, GC-02; 11.08.2010; Stary mieszany las puszczański; pień świerka kilkadziesiąt owocników; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 361696 fot. 361697

180170 Climacocystis borealis; 2 km. na wsch. od Ogrodniczek, pow. pow. białostocki, woj. woj. podlaskie, GC-01; 10.10.2010; Stary las świerkowy- polana, - a w zasadzie, nie zalesiony zrąb; pień świerka kilka owocników tuż obok siebie; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 390757 fot. 390758 fot. 390759 fot. 390760

180171 Climacocystis borealis; 6 km. na południe od Supraśla, pow. pow. białostocki, woj. woj. podlaskie, GC-12; 28.08.2010; Stary puszczański las iglasty; pień świerka kilkadziesiąt owocników na pniu; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 390764 fot. 390765

180172 Climacocystis borealis; około 4 km na płd. od Supraśla, pow. pow. białostocki, woj. woj. podlaskie, GC-12; 19.09.2010; stary las iglasty- pobocze drogi leśnej; pień świerka kilka owocników na pniu; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 390770 fot. 390771 fot. 390772

literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 — Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi [26II]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). [17]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 3 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 3 external links available in Full Version - use now

Copyright © 2005-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 24.01.2007 · została utworzona/was created 01.07.2005
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Climacocystis_borealis.htm">gąbkowiec północny - Climacocystis borealis - klimaczek północny - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Climacocystis_borealis.htm]gąbkowiec północny - Climacocystis borealis - klimaczek północny - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]