klejek czerwonawy


Chroogomphus rutilus (Schaeff.: Fr.) O. K. Miller
klejek czerwonawy (klejek lepki)

syn. Gomphidius rutilus (Schaeff.) Lund. & Nannf.; syn. Gomphidius viscidus L. ex Fr.


Chroogomphus rutilus
pokrój / habit; 23.09.2000, Dolny Śląsk, lasy milickie; znal. 000923.6
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody Chroogomphus rutilus

Kapelusz żółtobrązowy, miedzianobrązowy, do winnoczerwonego, często z fioletowym odcieniem; 40-80(150) mm średnicy, półkulisty, z wiekiem stożkowato-wypukły, w centrum często ze szpiczastym garbkiem; powierzchnia gładka, wilgotna lepka, sucha błyszcząca; brzeg długo podwinięty; u młodych owocników pajęczynowata osłona.
Blaszki purpurowobrązowe, z wiekiem ciemnobrązowe do czarnobrązowych; rzadkie, różnej długości, dość grube, 3-6 mm szerokości, zbiegające.
Trzon żółtobrązowy z pomarańczowymi, miedzianoczerwonymi włókienkami; 50-80 x 10-20 mm, w dole zwężający się, u podstawy szafranowożółty; nie śliski; w górnej części resztki pierścienia.
Miąższ gruby, jędrny, miedzianopomarańczowy, łososiowy, w podstawie trzonu żółty; smak łagodny, zapach nieznaczny, nieokreślony.

Pileus yellow-brown, coppery-brown, towards vinaceous, often with violet tint; 40-80(150) mm in diameter, hemispherical, with age conical-convex, often centrally pointedly umbonate; surface smooth, viscid when moist, dry glossy; margin incurved for a long time; in young sporocarps arachnoid veil.
Lamellae purple-brown, with age dark brown to black-brown; distant, of varying length, quite thick, 3-6 mm broad, decurrent.
Stipe yellow-brown with orange, coppery-red fibrils; 50-80 x 10-20 mm, tapering towards the base, base saffron-yellow; not scabrous; at apex the ring remains.
Flesh thick, firm, coppery-orange, salmon-coloured, at base yellow; taste mild, smell faint, indefinite.

ZarodnikiSpores   Wysyp zarodników oliwkowoczarny. Zarodniki wydłużone, elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, brązowożółte, 18-22 x 6-7 µm.
  Spore print olive-black. Spores elongate, ellipsoid-fusiform, smooth, brown-yellow, 18-22 x 6-7 µm.
Występowanie   Pospolity. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, na ziemi, pod sosnami, często masowo. Preferuje gleby zasadowe.
  Common. Summer-fall, under Pinus.
WartośćImportance Jadalny, smaczny. Podczas gotowania miąższ przyjmuje fioletowo-czerwoną barwę. Tak samo jak w przypadku maślaka sitarza (Suillus bovinus).

Grzybiarze bez wiedzy mykologicznej nie powinni rozważać zbierania tego gatunku z uwagi na pewne, co prawda dość powierzchowne - związane z barwą i kształtem kapelusza, podobieństwo do drobnych zasłonaków (np. zasłonak rudawy (Cortinarius rubellus)), wśród których są gatunki śmiertelnie trujące. / od klejków można łatwo odróżnić po wielu cechach - z których jedną z dobitniejszych jest barwa wysypu zarodników: u klejków jest ona szaroczarna, u zasłonaków rdzawobrązowa.

Good edible. During cooking flesh becomes purple - the same as in Suillus bovinus case.

UwagiRemarks
Chroogomphus helveticus
C. helveticus

W Tatrach można spotkać podobnego klejka alpejskiego (Chroogomphus helveticus) odróżnia się on filcowato-włókienkowato-łuseczkowatym kapeluszem.

In Tatra mountains could be found Chroogomphus helveticus which differs with fibrillose-scaly cap surface.

W publikacjach po 2000 r. Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill. - Basidiomycota
synonimy: Gomphidius rutilus (Schaeff.) S. Lundell & Nannf., G. viscidus (L.) Fr.
Flisińska 2004, Ławrynowicz i in. 2002, Flisińska 2000, Łuszczyński 2001, Wojewoda i in. 2004, Flisińska 2000a, Szczepkowski i in. 2008, Mleczko 2004, Wilga 2004b, Łuszczyński 2000c, Łuszczyński 2007, Łuszczyński 2008, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Ronikier 2009, Gumińska 2006, Wilga 2000b, Wilga 2005c, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.299 [5]
Dermek A., 1988 - Grzyby znane i mniej znane. n.243 [9]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 - Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part n.70 [26III]
Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. p.176 [1]
Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? p.352 [2]
Gminder A., Böhning T., 2009 - Jaki to grzyb? p.41 [133]
W Internecie (LINKS) Lista (12) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (12) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Chroogomphus rutilus

00 09 23 - 6 (Marek Snowarski) - 4 fot.
(Dolny Śląsk, lasy milickie) grupa w mchu pod sosnami (gregarious in moss under pine)



Copyright © 2001-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 18.12.2009 (utworzona/CREATED 06.01.2001) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca |