non edibleprotectedred listGREJ

Boletopsis grisea (Peck) Bondartsev & Singer (1941)

szaraczek sosnowy (szaraczek łuseczkowaty)
Boletopsis subsquamosa (Fr.) Kotl. & Pouzar, (1957)
Boletopsis grisea
pokrój; 06.10.2005, Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina; znal. 051006.11
copyright © by Marek Snowarski

owocnik (Fruitbody)

Boletopsis grisea
Owocnik z wyraźnie wykształconym trzonem i kapeluszem. Kapelusz bladoszary, oliwkowobrązowy, szarobrązowy do prawie czarnego; 50-120(150) mm średnicy, 5-10 mm grubości, płasko wypukły, z wiekiem do nieco wklęśniętego, w zarysie nieregularnie kolisty; powierzchnia matowa, gładka, z wiekiem promieniście spękana na włókna, w centrum na łuseczki; brzeg ostry, nieco podwinięty, pofalowany, poprzecznie żłobkowany; uciśnięte miejsca przebarwiają się czerwonobrązowo.

Pory młode białe, z wiekiem białoszare do szarobrązowych; początkowo koliste, z wiekiem nieregularne do labiryntowatych; 0.3-1 mm średnicy, 1-3 na mm. Rurki krótkie, 1-3(8) mm długości, nieco zbiegające na trzon; ostrza porozrywane.

Trzon tej samej barwy co kapelusz lub jaśniejszy; centralny lub ekscentryczny, krótki, 30-50(70) × 10-30 mm, równogruby do maczugowatego, takze zwężający się ku podstawie; podstawa trzonu czasem z pomarańczową grzybnią.

Miąższ biały, jednorodny, na przekroju słabo i szybko przebarwia się różowofioletowo, następnie szaro lub przy ucisku ciemnieje; miąższ w kapeluszu gruby, mięsisty. Zapach słaby. Smak łagodny lub nieco gorzkawy.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały do jasnobrązowego. Zarodniki w zarysie prawie koliste, guzkowate, nieamyloidalne, 4-6 × 3.5-4 µm (nie wliczając brodawek).

występowanie

Bardzo rzadki. Owocniki jednoroczne, wyrastają od lata do jesieni, na gołej ziemi lub na ściółce, pojedynczo lub w grupach, w lasach iglastych sosnowych i świerkowych, częściej w wyższych partiach gór.

wartość (Importance)

W Polsce podlega ochronie. Nie jest trujący, niesmaczny.

uwagi (Remarks)

Scutiger oregonensis
Scutiger oregonensis
Owocniki ogładane od góry przypominają ciemne borowiki (Boletus). Nieco podobny do naziemek kozionogi (Scutiger oregonensis), który ma powierzchnię kapelusza z wyraźnymi łuseczkami.

wybrane znaleziska · selected collections

Boletopsis grisea
5 fot. · 05 10 06 11
(Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina)
Boletopsis grisea
2 fot. · 051023.bf21462.mirki2 (Mirosław Wantoch-Rekowski)
(Tuszkowy-Śluza)
Boletopsis grisea
4 fot. · 050924.bf21462.mirki2 (Mirosław Wantoch-Rekowski)
(Tuszkowy-Śluza)
Boletopsis grisea
1 fot. · 041003.bf21462.mirki2 (Mirosław Wantoch-Rekowski)
(Tuszkowy-Śluza)

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

znaleziska Boletopsis grisea na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 21462 CB-14, 115153 CB-14, 176824 CB-14, 177785 EB-69,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 82382 CB-44, 117840 CB-44, 117844 CB-44,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

21462 Boletopsis grisea; Tuszkowy-Śluza E 17,43 N 54,04, CB-14; 24.09.2005; Młodnik sosnowy.; W ziemi. Jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Anna Kujawa; eksykat: Tak, u kustosza bazy - 9/MWR/30.01.06, fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 19920 fot. 19921
W przeciwieństwie do sarniaka dachówkowatego jest on niezwykle rzadki. To jest jedyne stanowisko w którym go spotykam. W poprzednim sezonie były dwa owocniki.

82382 Boletopsis grisea; Męcikał-Struga k/Chojnic, CB-44; 24.09.2007; Las sosonowy; na ziemi wśród igieł sosnowych i chrobotków pojedynczy dość duży owocnik ok. 10 cm i grubości ok. 1 cm; leg. Wojciech Mazurkiewicz; det. Marcin Piątek; eksykat: nie, fot. tak, notatka: tak
uwagi: zdjęcia:
fot. 132240 fot. 132241 fot. 132242 fot. 132243
dodatkowy opis w wątku: Duży, białoszary z ochrową plamą ?

115153 Boletopsis grisea; Tuszkowy-Kaszuby, CB-14; 14.09.2008; Bór sosnowy; W ziemi,mchu,na granicy starego boru i młodego lasu sosnowego 3 owocniki pod jałowcem; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 1/MWR/5.11.10, fot. tak, notatka: tak
uwagi: fot. 202963 fot. 202964 fot. 202965Owocniki pojawiły się po dwuletniej przerwie :-)

117840 Boletopsis grisea; Czernica k/Męcikała, CB-44; 11.10.2008; w zagajniku sosnowym na ziemi; na ziemi wśród igieł sosnowych dwa osobniki; leg. Wojciech Mazurkiewicz; det. Wojciech Mazurkiewicz; eksykat: U kustosza bazy, fot. tak,
uwagi: zdjęcia:
fot. 208713 fot. 208714

117844 Boletopsis grisea; Żabno k/Chojnic, CB-44; 11.10.2008; Na skraju zagajnika sosnowego przy starym sosnowym lesie; wśród igieł sosnowych na ziemi około 10 owocników w różnych fazach rozwoju. Jeden z owocników wywrócony; leg. Wojciech Mazurkiewicz; det. Wojciech Mazurkiewicz; eksykat: U kustosza bazy, fot. tak,
uwagi: zdjęcia:
fot. 208740 fot. 208741 fot. 208742 fot. 208743

176824 Boletopsis grisea; Tuszkowy-Lipusz, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-14; 29.09.2010; las sosnowy; w ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie-chroniony, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 379988

177785 Boletopsis grisea; 1km, W, Ruciane-Nida, w pobliżu linii kolejowej, pow. Piski, woj. Warmińsko-mazurskie, EB-69; 15.10.2010; sosna z niewielką domieszką brzozy; pas p.poż, na ziemi, w igliwiu 11 owocników; leg. Mateusz Pańkowski; det. Mateusz Pańkowski; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 382882 fot. 382883 fot. 382884 fot. 382885 fot. 382886

literatura · references
· Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). [17]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 — Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi [26II]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. [5]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 4 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 4 external links available in Full Version - use now

Copyright © 2004-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 16.04.2010 · została utworzona/was created 26.11.2004
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Boletopsis_grisea.htm">szaraczek sosnowy - Boletopsis grisea - Boletopsis melaena - Boletopsis subsquamosa - szaraczek łuseczkowaty - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Boletopsis_grisea.htm]szaraczek sosnowy - Boletopsis grisea - Boletopsis melaena - Boletopsis subsquamosa - szaraczek łuseczkowaty - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]