| Cechy makroskopoweMacro | Kapelusz higrofaniczny, młody ciemny, oliwkowobrązowy, z wiekiem i wysychając oliwkowożółty, żółty, żółtobrązowy, na brzegu niemal biały, w centrum ciemniejszy do niemal czarnego, suchy w centrum zółtawozielony; 30-120 mm średnicy, początkowo szeroko stożkowaty, półkulisty, z wiekiem wypukły do płaskiego; powierzchnia gładka, matowa, początkowo w centrum z nielicznymi, drobnymi, żółtawymi, przylegającymi lub uniesionymi łuseczkami, szybko naga; brzeg początkowo prześwitująco prążkowany. Blaszki białawe, z rdzawymi plamami; szeroko przyrośnięte do krótko zbiegających;. Trzon długi, 50-200 × 5-15 mm, równogruby lub zwężający się ku podstawie, podstawa wrzecionowato zaostrzona; w górze białawy, ku podstawie ciemniejszy czerwonobrązowy, u podstawy często z żółtym nalotem; Pierścień błoniasty, trwały, wyraźny, na spodniej stronie pierścienia czasem obecne żółte kłaczki; powierzchnia trzonu gładka lub nielicznymi białymi lub żółtawymi kłaczkami. Ryzomorfy u podstawy trzonu nie są spotykane. Miąższ białawy, z mięsnym odcieniem; o nieprzyjemnym zapachu, przypominającym ser Camembert; smak początkowo łagodny, po dłuższej chwili drażniący. Barwa wysypu zarodników biaława do jasnokremowej. | ||
| Cechy mikroskopoweMicro | Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, hialinowe z kroplami, 7-9 × 5.5-6.5 µm, Qav = 1.3 - 1.6. Spośród innych gatunków opieniek (Armillaria) wyróźnia się też brakiem sprzążek we wszystkich tkankach owocnika. | ||
| WartośćImportance | Jadalna podobnie jak i pozostałe opieńki. Zobacz uwagi na stronie rodzaju opieńka (Armillaria). | ||
| Występowanie | Stosunkowo rzadka opieńka, występuje jedynie w ciepłych lokalizacjach. Owocniki tworzą się od lata do późnej jesieni, w dużych wiązkach liczących do kilkudziesięciu owocników, na drewnie i żywych drzewach, na pniach i pniakach dębu, grabu, buka i drzew owocowych (jabłoni, moreli, orzecha), rzadziej innych drzew liściastych. X2:97,04; X3:05,97; XI1:97; | ||
| UwagiRemarks | Dawniej wszystkie gatunki opieniek były ujmowane w ramach jednego gatunku - opieńka miodowa (w szerokim znaczeniu) (Armillaria mellea sensu lato). Najczęściej spotykane są dwa drobne gatunki: opieńka ciemna (Armillaria ostoyae) i opieńka żółtawa (Armillaria lutea). Opieńka miodowa w ścisłym ujęciu (Armillaria mellea) należy do rzadkich w Polsce. Wśród drobnych gatunków opieniek (Armillaria) należy ona do najłatwiej oznaczalnych po cechach makroskopowych. Charakterystyczne dla niej jest tworzenie dużych wiązek (do kilkudziesięciu owocników), masywnych owocników z długim (zwykle 3-4 × średnicy kapelusza) zwężającym się korzeniasto trzonem. Kapelusz jest niemal nagi, pozbawiony łuseczek. Trzon ma najsilniejszy wśród opieniek, trwały, błoniasty pierścień; powierzchnia trzonu niemal naga. | ||
| W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) |
| ||
| W publikacjach po 2000 r. | Armillaria mellea (Vahl) P. Kumm. ss. lato - Basidiomycota Flisińska 2004 (as: Armillarialea mellea), Szkodzik 2005, Ławrynowicz i in. 2002 (as: Armillariella mellea), Ławrynowicz i in. 2001, Flisińska 2000 (as: Armillariella mellea), Żółciak 2000, Bujakiewicz 2004, Łuszczyński 2001, Bujakiewicz i Kujawa 2000, Bujakiewicz 2001, Lisiewska i Filisiewicz 2006, Lisiewska i Reszel 2000 (as: Armillariella mellea), Wojewoda 2002, Celka 2002 (as: Armillariella mellea), Flisińska 2000a (as: Armillariella mellea), Friedrich 2001, Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Ławrynowicz 2001, Lisiewska 2004, Szczepkowski 2007, Wilga 2004b, Ławrynowicz 2001a, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000, Lisiewska 2000, Komorowska 2000, Lisiewska i Malinger 2001, Adamczyk i in. 2008, Friedrich 2002, Czarnecka i Janiec 2002, Flisińska 2002 (as: Armillariella mellea), Flisińska 2000b (as: Armillariella mellea), Chlebicki 2008a, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Chachuła 2009, Gumińska 2006, Wojewoda 2008, Wilga 2005c, Wilga 2004f, Wilga 2000b (as: Armillariella mellea s.l.), Kujawa 2009a, | ||
| Literatura (REFERENCES) | Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C. 1995 - Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 3. Tricholomataceae (2). p.34 [80.3] Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.170 [49] Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 - Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part n.134 [26III] Bon, M., 1997 - Flore Mycologique d'Europe 4. Les Clitocybes, Omphales et ressemblants. p.91 [67.4] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (11) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (11) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | ||
|
