muchomor jadowity


Amanita virosa (Lamarck) Bertillon
muchomor jadowity (Death (Destroying) Angel)

syn. Amanita verna (Bull.: Fr.) ss. auct. p.p. non Bull.


Amanita virosa
pokrój / habit; 24.08.2006, okolice Kościerzyny; znal. 060824.1
Copyright © by Marek Snowarski
Amanita virosa
22.08.2006, okolice Kościerzyny; znal. 060822.4
Copyright © by Marek Snowarski
Amanita virosa
pokrój / habit; 18.08.2006, okolice Kościerzyny; znal. 060818.9
Copyright © by Marek Snowarski
Amanita virosa
(przymiar10 mm) pojedynczo w buczynie / solitary under beech; 08.08.2001, Kaszuby; znal. 010808.5
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody Amanita virosa  
Amanita virosa
KOH
Kapelusz biały, kremowy, z wiekiem może żółknąć; 40-70(100) mm średnicy; początkowo owalny, potem stożkowato-dzwonkowaty, z szerokim, obłym garbkiem lub rzadziej półkulisty albo wypukły do rozpostartego; powierzchnia kapelusza gładka, wilgotna lepka, sucha jedwabista; brzeg kapelusza ostry, długo podwinięty, zwykle nieregularny, czasem ze zwieszającymi się resztkami osłony.
  Blaszki białe, z kremowym odcieniem; szerokie; wolne; ostrza z kłaczkami.
  Trzon cylindryczny w górze zwężony, z bulwiastą podstawą, z wiekiem wysmukły, 70-120(150) x 8-12(20) mm; powierzchnia z dużymi włóknistymi łuskami, białymi resztkami osłony; biały; pierścień biały, żółknący, błoniasty, nietrwały szybko pozostają tylko jego resztki, umieszczony tuż pod blaszkami; bulwiasta podstawa z przylegającą, błoniastą pochwą z odstającym brzegiem; pełny, z wiekiem z pustym kanałem.
  Miąższ biały, gruby w centrum kapelusza, cienki na brzegach; zapach słaby, nieprzyjemny, rzodkwi; smak łagodny, nie wyróżniający się (nie próbować!). Wszystkie części owocnika pod działaniem KOH momentalnie zabarwiają się cytrynowożółto.
  Pileus white, cream, more yellowish in age; 40-70(100) mm broad; at first ovoid, then conic-campanulate with obtuse umbo, rarely convex to expanding; surface smooth, viscid when wet, dry silky; margin acute, incurved for long time, usually irregular, with hanging veil remains.
  Lamellae white, with cream tint; broad; free; edges with flocci.
  Stipe white; surface with big wolly squamules , white veil remains; ring white, yellowing, membranous, non pending, soon staying only remnants, atached to the stipe just below lamellae; equal, tapered toward top, with bulbous base; slender in age, 70-120(150) x 8-12(20) mm; basal bulb with addpressed membranous volva with distant margin; solid, in age hollow in the centre.
  Flesh white, thick in the centre of the cap, thin at the margin; smell weak, unpleasant, reddish; taste mild, indistinct (do not try!). All parts of fruitbody immediately turn bright citrine-yellow with KOH.
ZarodnikiSpores
Amanita virosa
spores in IKI
  Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne do kulistych, gładkie, przeświecające, amyloidalne, 8-11 x 7-10 µm.
  Spore print white. Spores broadly ellipsoid to globose, smooth, hyaline, amyloid, 8-11 x 7-10 µm.
Występowanie   Nieczęsty. Owocniki wyrastają pojedynczo lub w małych grupach, od lata do jesieni, na ubogich, wilgotnych, kwaśnych, piaszczystych glebach, szczególnie w lasach iglastych, rzadziej w liściastych.
  Not common. Summer-fall, solitary or in small groups, primarily in coniferous forests, rarely in hardwood forests, on moist, acidic, basic, poor soils.
VIII1:01; VIII2:06; VIII3:06;
WartośćImportance   Śmiertelnie trujący. Zawiera te same substancje trujace co muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides).
  Deadly poisonous as Death Cap (Amanita phalloides).
UwagiRemarks
Amanita phalloides var. alba
A. phalloides var. alba
Amanita verna
A. verna

Wg statystyki Sanepidu (1998-2001) [135 p.75] w praktyce zatrucia tym śmiertelnie trującym gatunkiem nie zdarzają się, choć potencjalnie może być mylony przez bardzo niedoświadczonych grzybiarzy z pieczarkami. Brak zatruć można tłumaczyć tym, że występuje w lasach, gdzie niemal nikt nie zbiera pieczarek (Agaricus). Pieczarki bardzo łatwo odróżnić od muchomorów - pieczarki mają jednynie początkowo białe blaszki, w miarę dojrzewanie blaszki stają się różowe a potem czekoladowe. Wysyp zarodników w muchomorów jest biały, u pieczarek ciemny czekoladowobrązowy.

Inne śmiertelnie trujące białe muchomory to albinotyczna forma muchomora sromotnikowego (Amanita phalloides) i muchomor wiosenny (Amanita verna) - zobacz stronę porównującą te gatunki.

Probably casualties mistaken this specie with young white Agaricus members which differs with brown gills when mature and dark chocolate-brown spore print.
Other deadly poisonous amanita are albinotic form of Death Cap (Amanita phalloides) and Amanita verna see comparision page.

W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) Informacje o występowaniu tego gatunku obecnie nie są już przyjmowane do GREJ z uwagi na częste występowanie tego gatunku lub brak zagrożeń.

Specyfikacja zapisów na dzień 2010.03.10 14:35

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 40240 AB-94, 43789 AB-94, 120872 BA-99, 148438 CA-68, 38123 CA-97, 116354 CA-97, 144169 CB-07, 38236 CB-16, 77613 CB-16, 37525 CB-24, 40062 CB-24, 73987 CB-24, 73989 CB-24, 75605 CB-24, 75938 CB-24, 115169 CB-24, 111663 DA-80, 112006 DE-56, 102002 DE-56, 114346 DE-57, 111590 DG-04, 43458 EF-88, 38767 EF-98, 39316 EF-98, 38766 EG-09, 43469 EG-09, 41600 FE-07, 44512 GD-93, 75097 GD-93,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 41532 AB-84, 141395 CA-89, 142987 CA-89, 110290 CB-24, 110292 CB-24, 142856 CB-24, 80128 CB-44, 142848 DA-80, 142849 DA-80, 46671 DD-59, 74637 DD-66, 144450 DE-57, 139724 DF-99,

W publikacjach po 2000 r. Amanita virosa (Fr.) Bertill. - Basidiomycota
synonimy: A. verna (Fr.) Vitt. ss. auct. p. p.
Flisińska 2004 (as: A. verna), Friedrich 2006, Lisiewska 2006, Ławrynowicz i in. 2002, Flisińska 2000 (as: Amanita verna), Łuszczyński 2000a, Bujakiewicz 2003 (as: Amanita verna), Flisińska 2000a, Friedrich i Orzechowska 202, Wilga 2004a, Wilga 2002b, Wilga 2004b, Łuszczyński 2002, Łuszczyński 2007 (as: A. virosa i A. verna), Kujawa i Gierczyk 2007, Wilga 2004c, Wilga 2004d, Łuszczyński 2008, Gierczyk i in. 2009, Wilga 2000b, Wilga 2005c, Wilga 2008, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008a, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 - Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part n.160 [26IV]
Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.364 [5]
Michael, Hennig, Kreisel. - Handbuch fur Pilzfreunde 1. n.3 [18I]
Svrcek, M.; Vancura, B., 1987 - Grzyby środkowej Europy. p.201 [25]
Galli, R., 2001 - Le Amanite. [78]
Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. p.122 [1]
Wojewoda W., 1994 - Podręczny atlas grzybów. n.75 [4]
W Internecie (LINKS) Lista (9) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (9) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Amanita virosa

06 08 24 - 1 - 5 fot.
(okolice Kościerzyny)

Amanita virosa

06 08 22 - 4 - 3 fot.
(okolice Kościerzyny)

Amanita virosa

06 08 18 - 9 - 35 fot.
(okolice Kościerzyny)

Amanita virosa

01 08 08 - 5 (Marek Snowarski) - 1 fot.
(Kaszuby)



Copyright © 2001-2006 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 22.12.2006 (utworzona/CREATED 12.08.2001) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca |