muchomor wiosenny


Amanita verna (Bull.: Fr.) Lamark
muchomor wiosenny

syn. Amanita phalloides var. verna (Bull.) Lanzi (1916)


Amanita verna
pokrój / habit, Czechy
Copyright © by Mírek Junek
Amanita verna
16.06.1995, Ratíškovice, Roztrhánky, Czechy – pod dębami
Copyright © by Bohdan Cienciała

OwocnikFruitbody   Kapelusz biały do kremowego (zwłaszcza z wiekiem i w centrum); (40)60-80(110) mm średnicy, początkowo owalny do półkulistego, z wiekiem wypukły do płaskiego; powierzchnia delikatnie promieniście włókienkowata lub gładka, matowa, wilgotna nieco lepka, rzadko z przyczepionymi łatkami osłony; brzeg ostry, gładki.
  Blaszki białe, szerokie, wolne; ostrza gładkie lub drobno kłaczkowate.
  Trzon biały; 70-100(120) × 10-15 mm, równogruby, nieco zwężający się ku górze, pełny, z wiekiem pusty; powierzchnia powyżej pierścienia gładka, poniżej z drobnymi, przylegającymi kłaczkami; pierścień błoniasty, biały, delikatny, często rozerwany; podstawa trzonu bulwiasta i otoczona błoniastą, workowatą pochwą, barwy białej, z wiekiem żółknącą.
  Miąższ biały, w kapeluszu cienki; zapach słaby i raczej nieprzyjemny; smak łagodny, orzechowy; z KOH niezmienny; u ciepłolubnej, południowoeuropejskiej odmiany Amanita verna var. decipiens z KOH reaguje pomarańczowożółto.
  Pileus white to cream-coloured (particularly with age and in the centre); (40)60-80(110) mm in diameter, initially ovoid to hemispherical, with age convex to flat; surface slightly radially fibrillose or smooth, dull, subviscid when wet, seldom with adhering patchy remnants of the veil; margin acute, smooth.
  Lamellae white, broad, free; edges smooth or finely floccose.
  Stipe white; 70-100(120) × 10-15 mm, equal, slightly tapering towards the apex, solid, with age hollow; surface above the ring smooth, below with tiny, adpressed flocci; the ring membranous, white, delicate, often torn; base stipe bulbous and surrounded by membranous, baggy volva, white-coloured, with age yellowing.
  Flesh white, in pileus thin; smell weak and rather unpleasant; taste mild, nutty; with KOH unchanging; in thermophilic south European variety Amanita verna var. decipiens reacts with KOH orange-yellow.
ZarodnikiSpores   Wysyp zarodników biały. Zarodniki prawie kuliste do szerokoelipsoidalnych, gładkie, 9-11 × 7-9 µm.
  Spore print white. Spores subglobose to broadly ellipsoid, smooth, 9-11 × 7-9 µm.
Występowanie   Prawdopodobnie w Polsce nie występuje a podawane znaleziska to zapewne muchomor jadowity (Amanita virosa) lub muchomor zielonawy odmiana biała (Amanita phalloides var. alba) [105 p.51]. Amanita verna to gatunek ciepłolubny, spotykany w rejonie śródziemnomorskim. Owocniki wyrastają wiosną, w miejscach ciepłych, w lasach liściastych, zwłaszcza pod dębami, na glebach neutralnych lub wapiennych.
  Rare, prefers warm localities in mediterrane region. Spring, in hardwood forests, usually under Quercus, on neutral or calcareous soils.
WartośćImportance   Śmiertelnie trujący, analogicznie jak muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides).
  Deadly poisonous as Death Cap (Amanita phalloides).
UwagiRemarks
Amanita phalloides var. alba
A. phalloides var. alba
Amanita virosa
A. virosa

Od podobnej albinotycznej formy muchomora sromotnikowego (Amanita phalloides var. alba) odróżnia się mniejszymi rozmiarami, powierzchnią kapelusza i trzonem bez wrośniętych włókienek i białą barwą. Podobny biały muchomor jadowity (Amanita virosa) ma ± stożkowato-dzwonkowaty kapelusz i trzon z dużymi wełnistymi łuseczkami, brzeg jego kapelusza jest często nieregularny.

Zobacz stronę porównującą podobne białe muchomory.

From similar Death Cap (Amanita phalloides) differs in smaller size, white colour and surface of the cap and stipe without innate fibrils. Similar white Death (Destroying) Angel (Amanita virosa) has ± conic-campanulate cap and stipe with large floccose squamules, the margin of the cap is often irregular.

Amanita verna is the probable cause of fatal mistakes with Agaricus - the latter lacks a bulbous base with volva, its gills with age become brown and spore print in Agaricus is dark brown. See page comparing similar white Amanita.

Literatura (REFERENCES) Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.227 [49]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 - Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part n.155 [26IV]
Galli, R., 2001 - Le Amanite. p.196 [78]
Svrcek, M.; Vancura, B., 1987 - Grzyby środkowej Europy. p.201 [25]
W Internecie (LINKS) Lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (2) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Inne fotografie
Additional photographs
Amanita verna
16.06.1995, Ratíškovice, Roztrhánky, Czechy – pod dębami
Copyright © by Bohdan Cienciała
Amanita verna
16.06.1995, Ratíškovice, Roztrhánky, Czechy – pod dębami
Copyright © by Bohdan Cienciała


Copyright © 2003-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 16.11.2009 (utworzona/CREATED 25.01.2003) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca |