pieczarka biaława


Agaricus arvensis Schaeff.
pieczarka biaława (pieczarka polowa) (Horse Mushroom)


Agaricus arvensis
pokrój / habit; 21.09.2002, Kotlina Kłodzka, Krowiarki; znal. 020921.11
Copyright © by Marek Snowarski
Agaricus arvensis
przekrój / section; 21.09.2002, Kotlina Kłodzka, Krowiarki; znal. 020921.11
Copyright © by Marek Snowarski
Agaricus arvensis
Czechy
Copyright © by Mírek Junek
Agaricus arvensis
Czechy
Copyright © by Mírek Junek

OwocnikFruitbody   Kapelusz biały, białawy, z wiekiem blado ochrowy, żółknący; 80-120(150) mm średnicy, półkulisty, z wiekiem płaski, czasem z obłym garbkiem; powierzchnia sucha, gładka, aksamitna, rzadko pękająca na drobne, cienkie przylegające łuseczki, otarta przebarwia się mniej lub bardziej żółto, ochrowożółto.
  Blaszki początkowo białawe, młode (tuż przed otwarciem kapelusza lub wkrótce po) bladoszaroróżowe, dojrzałe purpurowobrązowe, czarnobrązowe; gęste, wolne, wąskie; ostrza gładkie.
  Trzon biały, białawy; 50-160 x 10-20 mm, nieco rozszerzający się ku podstawie lecz bez bulwki; powierzchnia gładka, poniżej pierścienia rzadko drobno łuseczkowata, otarta żółknie; trzon pełny, z wiekiem wydrążony. Pierścień trwały, gruby, spodnia strona pierścienia pęka gwiazdkowato na wyraźne ułożone obwodowo łuseczki.
  Miąższ biały, nieco żółknący - w podstawie trzonu i pod skórką kapelusza; zapach anyżowy lub migdałowy, nie zawsze wyraźny; smak łagodny. Reakcja Schaeffera pozytywna.
  Pileus white, whitish, in age pale ochre, yellowing; 80-120(150) mm broad, hemishperic, plane in age, sometimes with obtuse umbo; surface dry, smooth, satiny, rarely cracking on minute, addpressed scales; bruising more or less yellow, ochra-yellow.
  Lamellae whitish, soon becoming pale-pinkish-gray, mature purple-brown, blackish-brown; dense, free, narrow; edges smooth.
  Stipe white, whitish; 50-160 x 10-20 mm, enalarged downwards, base not bulbous; surface smooth, below ring slightly wooly or scaly, bruising yellow; solid, hollow in age; ring membranous, persistent, thick, underside cracking star-like leaving distict radial scales.
  Flesh white, sligthly yellowing - in stipe base and under cuticule; odour of anise or almonds, not often distinct; taste mild. Schaeffer reaction positive.
ZarodnikiSpores   Wysyp zarodników czekoladowobrązowy. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, 7-9 x 5-6 µm.
  Spore print chocolate-brown. Spores ellipsoid, smooth, 7-9 x 5-6 µm.
Występowanie   Częsta. Od lata do jesieni, zwykle w grupach, poza lasami, na łąkach, pastwiskach, w zaroślach i na brzegach lasów.
  Common. Summer-fall, outside of forests, on grass-lands, pastures, parks, on the edge of woods.
IX3:02; X2:98;
WartośćImportance   Jadalna i bardzo smaczna.
  Edible and choice.
UwagiRemarks
Agaricus campestris
A. campestris

Drugi rosnący poza lasami pospolity gatunek pieczarki – pieczarkę łąkową (Agaricus campestris) odróżnimy po tym, że dojrzewająca ma żywo różowe blaszki oraz przyjemny grzybowy, „pieczarkowy zapach” lecz nie jest to zapach anyżowy; jej pierścień jest słaby cienki i delikatny i wraz ze wzrostem szybko zanika.
Agaricus xanthodermus
A. xanthodermus

Jeśli podstawa trzonu silnie żółknie a pieczarka ma nieprzyjemny zapach karbolu, to jest to trująca pieczarka karbolowa (Agaricus xanthodermus).
Agaricus silvicola
A. silvicola

Podobne cechy ma biała, żółknąca, o zapachu anyżu, ale rosnąca w lasach: pieczarka zaroślowa (Agaricus silvicola) (=essettei, abruptibulbus) odróżnimy ją dzięki wyraźnej, obrzeżonej bulwkowatej postawie trzonu.

For comparison with deadly amanitas see comments on Amanita page. Among Agarics one should notice Agaricus xanthodermus with strongly bruising yellow stipe base and with intensive, unpleasant smell of phenol.
Similar white, bruising yellow, with anise odour grows in woods Agaricus silvicola (=essettei, abruptibulbus) have distinct, marginate bulb at stipe base.

Pomyłki z muchomorami Blaszki młodych pieczarek są jasne. W trakcie dojrzewania różowieją i następnie stają się ciemnobrązowe, tak samo jak i barwa wysypu ich zarodników. Jest to cecha pewnie odróżniająca pieczarki od muchomorów. Muchomory mają zawsze białą barwę wysypu zarodników i także w wieku dojrzałym jasne, zwykle białe blaszki.
Amanita virosa
Amanita virosa
Amanita phalloides var. alba
Amanita phalloides var. alba

Zbieranie dojrzałych pieczarek, tj. w fazie brązowych blaszek, nie grozi więc tragiczną pomyłką z muchomorami, zwłaszcza z białymi silnie trującymi muchomorami jak np. muchomor jadowity (Amanita virosa) lub muchomor zielonawy odmiana biała (Amanita phalloides var. alba).

W publikacjach po 2000 r. Agaricus arvensis Schaeff. - Basidiomycota
Flisińska 2004, Ławrynowicz i in. 2002, Bujakiewicz 2004, Bujakiewicz i Kujawa 2000, Bujakiewicz 2001, Lisiewska i Strakulska 2002, , Celka 2002, Friedrich i Orzechowska 2002, Lisiewska i Galas-Świdurska 2005, Lisiewska 2004, Szczepkowski 2007, Wilga 2004b, Łuszczyński 2007, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Gierczyk i in. 2009, Wilga 2000b, Wilga 2001a, Kujawa 2009,
Literatura (REFERENCES) Noordeloos M.E., Kuyper Th. W., Vellinga E.C. 2001 - Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 5. Agaricaceae. p.43 [80.5]
Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.365 [5]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 - Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part n.168 [26IV]
Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.239 [49]
Cappelli, A., 1984 - Agaricus. Fungi Europaei 1. p.228 [58]
Gminder A., Böhning T., 2009 - Jaki to grzyb? p.139 [133]
W Internecie (LINKS) Lista (9) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (9) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Agaricus arvensis

02 09 21 - 11 (Marek Snowarski) - 6 fot.
(Kotlina Kłodzka, Krowiarki)

Agaricus arvensis cf.

02 08 23 - 2 (Marek Snowarski) - 6 fot.
(Wrocław)

Agaricus

04 05 29 - 2 - 3 fot.
(Jurata)



Copyright © 2002-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 30.12.2009 (utworzona/CREATED 19.06.2002) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca | Levis Jeans Levi's |